De polyvagaaltheorie beschrijft hoe ons autonome zenuwstelsel reageert op (on)veiligheid en stress, en hoe dit ons gedrag, emoties en lichamelijk welzijn beïnvloedt. De theorie werd ontwikkeld door Stephen Porges en legt de nadruk op de rol van de nervus vagus (onze belangrijkste zenuw).

Het autonome zenuwstelsel regelt onbewust onze overlevingsreacties op basis van hoe veilig of bedreigd we ons voelen. De theorie introduceert drie toestanden: ventraal vagale (veiligheid en verbinding), sympathische activatie (vechten of vluchten) en dorsale vagale (bevriezen of afsluiten).

De theorie benadrukt dat heling begint bij het herstellen van een gevoel van veiligheid in het lichaam. Ze vormt de basis voor lichaamsgerichte therapieën die gericht zijn op het reguleren van het zenuwstelsel.